Vissen kweken, hoe doe je dat?
Het "Kweken" is een natuurlijk proces, ik mag veronderstellen dat iedereen het daar over eens is! Dat men daarvoor meestal twee levende wezens moet hebben, en 't liefst dan nog één van alle twee sexen, weten wij toch ook allemaal zo ongeveer...maar dat daar in het aquaristiekgebeuren nogal wat komt bij kijken is een ander verhaal, een verhaal apart waarvan hier mijn bijdrage.
Het kweekstel
Laat me toe daar eerst mee van start te gaan. Het vormen van een goed kweekstel is een zeer belangrijke voorwaarde om te slagen.
Hoe te werk gaan:
- ofwel schaffen wij ons een volwassen paar aan.
- ofwel schaffen wij ons een aantal jonge dieren aan en kweken deze zelf op, waarbij wij achteraf een stelletje kiezen welke duidelijk belangstelling tonen voor elkaar.
Hoe alle twee sexen trachten te herkennen?
Ervaring en langdurige waarnemingen kunnen U hierbij zeker helpen. Ik denk hier aan o.a. aan kleurverschillen, de grootte, het vinnenstelsel...bij kuitrijpe vrouwtjes zal de buikpartij veel ronder en gevulder zijn dan bij de mannetjes. Al zijn bij sommige vissen de onderlinge verschillen ongeveer niet waar te nemen. In deze gevallen moet men zich laten leiden door het gedrag en op 't goed geluk af.
Afhankelijk van de soort waarmee wij willen kweken - leven in schoolverband of meerdere wijfjes voor een enkel mannetje enz.. - is alles echter bepalend bij het paarlustig zijn van alle twee partners, daarbij spelen de kieskeurigheid het baltsritueel een geheel. Ik geloof persoonlijk niet in: "Plaats 2 vissen (M & V) bij mekaar en wacht maar af,'t zal wel lukken!". Hier komt wel heel wat meer bij kijken.
Het kan eveneens aangeraden zijn om, vooraleer je het kweekstel te samen plaatst, deze een tijdje gescheiden te houden in een afzonderlijke bak waar zij in optimale conditie kunnen gebracht worden door ze o.a. krachtig en afwisselend te voeren.
De watersamenstelling
Een niet te onderschatten element, want de volledige levenscyclus van een vis gebeurt in het WATER, waar anders... Hierbij speelt de kwaliteit van dit element een belangrijke rol, zeker in het voortplantingsproces. Factoren als hardheid (DH), zuurgraad(pH), geleidbaarheid(µs) temperatuur(C°) en zuurstof (O2) (O2) kunnen stimulerend optreden bij de voortplantingsdrang. Doe hier maar eens de proef, vervang 1/3 oud water in het aquarium door vers, observeer daarbij het gedrag van uw vissen, zij die niets waarnemen raad ik dringend aan om hun oogarts te raadplegen.
-Kraantjeswater is meestal ongeschikt voor RECHTSTREEKS gebruik in het aquarium! Een te hoog chloor- en koolzuurgehalte kan het goed fout doen lopen. Een voorbehandeling hoe miniem ook is hier zeker gewenst, hierbij moeten wij letten dat deze twee produkten op een vrij snelle manier kunnen ontsnappen (bv. door inbrengen van zuurstof)
-Regenwater: opletten in gebieden met zware industrie waar luchtvervuiling niet weg te denken is. Het opvangen daarvan op daken met een zinken- of asvaltachtige bekleding is sterk af te raden. Maar ook bij andere daken; denken wij maar aan de laatste droge zomers, stof, vogelpoep... beter is tussen twee drooglijnen een schuinaflopend stuk plastiek te spannen met daaronder een kuip(je) en zo zuiver regenwater op te slaan, het is betrekkelijk zacht en heeft een neutrale pH.
-Putwater: hierbij is het gewenst het beschikbaar grondwater door een gespecialiseerd labo te laten onderzoeken, zodat men voor geen verrassingen komt te staan i.v.m. nitraat- en nitrietgehalte.
-Kunstmatig:
We kunnen via deze weg water bvb ontharden. Daarbij onttrekken wij de zouten uit het water dat door twee gevulde buizen met kunstharsen wordt gefilterd, de zogenaamde kation- anionenfilter. Nadien moet dit bekomen "produkt" krachtig doorlucht worden, aanwezige koolzuurgassen kunnen eventueel bij nalatigheid een verkeerde pH-indikatie geven.
We kunnen ook het water HARD maken, door het te laten filteren over o.a. schelpengruis. Bij deze alle twee "kunstmatige" ingrepen is het evident dat wij ook onze pH nauwlettend in 't oog houden, want ook deze gaat zich aanpassen.
Ik ben me hierbij sterk bewust, beste lezers, dat WATER een komplexe materie is waar wij een geheel tijdschrift kunnen mee vullen, maar het moet begrijpbaar blijven, ook voor ondergetekende leek!!!
De kweekbak
We trachten hier "iets" op te bouwen dat so-wie-so kunstmatig is aangelegd, wij moeten een evenwicht trachten te bereiken waarbij de natuurlijke situatie zo dicht mogelijk is benadert!
Hierbij kan de aquariumliefhebber door de informatie dewelke hij heeft over zijn vissen een voorname rol spelen waaruit nog eens te meer blijkt dat goede gelezen lectuur adviserend kan zijn. Begrippen als "vrijleggers" mogen hem niet vreemd zijn, het minste wat van hem/haar gevraagd worden is degelijk op de hoogte te zijn van het broedgedrag van zijn/haar dieren, zodat de KWEEKINRICHTING aan de eisen (lees gedragingen) kan voldoen van die soort vis.
Een wat donkere bodem zal voor de bewoners rustgevend zijn, een randbeplanting werkt beschermend. Schuimnestbouwende labyrinten moeten genoeg wateroppervlak krijgen zodat ze hun couveuses kunnen versterken tussen drijfplanten. Dat bepaalde soorten (Regenbogen) eieren afzetten in de vroege morgen bij de eerste zonnestralen...
Het afzetsubstraat
Ik ga er vanuit dat de kweker moet weten met wat voor vissen hij bezig is, wij kunnen ze dan, afhankelijk van de soort eventjes vlug onderverdelen in: vrijleggers, schuimnestbouwers, substraatleggers, holenbroeders, muilbroeders enz...ik zal er enkele vergeten hebben (specialisten hierin) toch, het gaat hem hier voornamelijk om de substraten, die ook als schuiloord kunnen dienst doen.
Een grondige poetsbeurt van ALLES wat maar ook gebruikt wordt in de kweekbak kan zeker geen kwaad! Het materiaal zelf kan bestaan uit:
- STENEN: soorten genoeg, maar let wel op met kalkhoudend gesteente(=aantasting waterkwaliteit).We kunnen ze tevens op verschillende manieren schikken: vlak, rechtopstaand, in formatie...
- KIENHOUT: aandacht voor hout van mindere kwaliteit, het kan wegrotten, en de oorzaak zijn van beschimmelende eieren.
PLANTEN: rand- of achtergrondbeplanting met ovale- of lancetvormige bladeren doen niet voor het eerst dienst als afzetplaats bij P. scalare. - KUNSTSTOF: voorwerpen uit de ene of andere stof als klosjes nylonwol... doen dikwijls dienst als eierverzamelaar voor o.a. Aphyosemionsoorten.
- Plastieken holle buisjes voorzien bepaalde Gobiussoorten niet alleen van een schuilmogelijkheid, maar doen ook dienst als afzetplaats.
- TURF, schelpen van KOKOSNOTEN, BLOEMPOTJES... allemaal middelen die in het verleden reeds hun werking hebben bewezen, waarom zouden wij het ook niet eens uitproberen?
De paring zelf
Wees overtuigd dat het een tijdje kan duren vooraleer de toekomstige partners mekaar zullen accepteren, een relatie kan zelfs verstoord geraken bij het overzetten naar de kweekinrichting!
Specifieke gedragingen bij het baltsen zoekt U best op in gedetailleerde lectuur, anders kom ik terug ruimte te kort en moet ik nogmaals "schooien" bij onze hoofdredacteur om 'wa ploatse'... toch nog even dit:
het paringsintiatief kan zowel van het vrouwtje komen als dat het van de man komt.
schijnparingen, kunnen lange of korte baltsperioden vooraf gaan, vooraleer overgegaan wordt tot de werkelijke paring. Zij kunnen enkele uren tot zelfs dagen in beslag nemen.
mannetjes kunnen met verschillende vrouwtjes paren, maar het kan ook andersom, lees meer over Vissen kweken, hoe doe je dat?
