Agressieve honden en agressieve border collies!
De Border Collie behoort een open, vriendelijke, vrije en blije hond te zijn. Hoe dikwijls is dit (helaas) anders! Border Collies kunnen agressie naar mensen maar ook naar soortgenoten vertonen, van geringe (grommen) tot zeer ernstige mate (bijten). Erfelijkheid speelt soms maar meestal geen rol! Ik ken legio honden die een behoorlijke mate van agressie vertonen maar waarvan de alle twee ouders schatten van dieren zijn en vice versa. Ook het feit of honden uit een werk of showlijn komen doet daar niets toe. In 98 procent van de gevallen betreft het een fout in de opvoeding (men is te lief en/of vermenselijkt het dier), de rest spoort gewoon niet.
Op de, eveneens uitprintbare, pagina's "tips over de opvoeding" en het "opvoedingsgidsje" staat reeds het nodige geschreven over het karakter en het soms zeer irritante gedrag van de Border Collie. Desondanks wil ik hier nog het een en ander verduidelijken en proberen aan te geven wat men kan doen bij agressie naar mensen, c.q. soortgenoten.
In de loop der jaren hebben wij veel honden opgevoed, getraind en hertraind en ook veel studie hiernaar verricht en opleidingen gevolgd. Toch blijkt de dagelijkse praktijk nog steeds onze beste leermeester en kijken wij veel naar het natuurlijke gedrag van een roedel (wilde honden of wolven). Van alle boeken die wij gelezen hebben is er één die het dichts bij onze benadering staat en dat is "De waarheid over honden" van Stephen Budiansky (uitg. Het Spectrum - ISBN 9027472742). Uit dit boek wil ik een paar citaten noemen die wij belangrijk vinden, waar een hoge kern van waarheid in zit en waar wij achter staan. Het boek biedt geen pasklare oplossingen aan voor problemen maar laat wel zien hoe een hond in mekaar steekt en waarom er problemen ontstaan.
Letterlijke citaten uit het boek:
blz. 55 (oorzaak van agressie tussen reuen ...) Bij dieren die in groepsverband leven, houden onmiskenbaar op eigenbelang gerichte krachten de groep bijeen, maar als het aankomt op vechten om de eigen genen over te dragen op de volgende generatie, is het nog steeds elk voor zich. Iedere wolf in een groep heeft van de evolutie het mandaat om een partner op te eisen, nakomelingen te fabriceren en ervoor te zorgen dat zijn nageslacht overleeft - en dat betekent onvermijdelijk overleven ten koste van andere soortgenoten. En in de wolvengroep is de ander niet achter 'gindse heuvel'; hij ligt een paar meter verderop. Een explosieve situatie. De wolventroep is een dicht opeengepakt kruitvat van concurrerende belangen. Ieder lid van de groep heeft er belang bij om het enige lid te zijn dat zich mag voortplanten en nakomelingen produceren.
blz. 57 Onderwerping is een manier om te voorkomen dat je gedood of verdreven wordt door een groter of sterker of ouder en meer ervaren lid van de groep, en intussen wacht je je mogelijkheid af om hem van de troon te stoten. (heel herkenbaar bij Border Collies!)
blz. 57 Wolven en honden willen stuk voor stuk hogerop komen op de sociale ladder. Ze zijn altijd op zoek naar tekenen van zwakte, aarzeling of een verlies van zelfvertrouwen bij hun sociaal hoger geplaatsten. (idem als boven!!)
blz. 59 De Alfa treedt dikwijls op als leider en niet alleen als een tiran. Hij gaat als eerste het hol in of uit, hij leidt de groep gedurende de jacht, de andere wolven volgen dikwijls zijn signalen bij het gaan liggen en weer opstaan.
blz. 77 Honden hebben een sterk instinct om in de buurt te zijn van degenen die ze beschouwen als hun superieuren in sociaal opzicht, en om deze volgzaam en zachtaardig te bejegenen. Maar in evolutionaire zin is het moeilijk om hier niet buitengewoon cynisch naar te kijken, want het is niet meer dan een hulpmiddel; zodra het machtsevenwicht een klein tikje verandert, zijn de bordjes volledig verhangen. (voorbeeld van Border Collies die 'zo maar ineens' van lief naar agressief veranderen!)
blz. 194 In principe is het voor een eigenaar heel simpel om te laten zien wie de baas is als de eerste uitdaging plaatsvindt, namelijk door grommen en happen te beantwoorden met een snelle fysieke reactie in de eigen taal van de hond: door hem bij zijn nekvel op te pakken, strak aan te kijken of een tik op de neus te geven.
blz. 195 (over een uitspraak van veel gedragstherapeuten "agressie roept alleen agressie op") Dat is evidente onzin in het geval van sociale dieren als honden die vanaf jonge leeftijd leren om te communiceren en te reageren op agressie in de vorm van bijten. Het is een aantoonbaar feit dat honden die de eerste de beste keer dat ze zich op een dreigende manier willen laten gelden een flinke tik krijgen, het dikwijls nooit meer proberen. Honden reageren op agressie van iemand die zij als dominant beschouwen, niet door agressiever gedrag en evenmin door angstig te worden, maar eerder door onmiddellijk en overvloedig hun onderdanigheid te tonen. Daar staat dan weer tegenover dat de eigenaar die zijn hond fysiek van repliek dient, er voor moet zorgen dat hij ook wint. Met kracht reageren en daarna bakzeil halen als de hond op dezelfde manier reageert, maakt de zaak nog erger dan hij voor de confrontatie reeds was.
Maar hoe nu te handelen als de Border Collie agressie vertoont? Zoals uit bovenstaande citaten te lezen valt is een hond lid van een roedel, onze roedel, 'het gezin'. In die roedel hoort hij het laagst in rang te zijn. Ook te lezen is dat een hond dikwijls probeert hogerop in rang te komen en hier bijzonder bekwaam in is. Wij, als gezin, moeten daarmee de volledige tijd rekening houden. Het is niet zo dat een hond alleen in zijn 'puberteit' een lastige periode heeft. Vooral reuen hebben, vanwege hun voortplantingsdrift, meer neiging tot het hogerop komen in rang. Reeds bij een pup kunnen wij handelingen waarnemen die moeten leiden tot het 'hogerop' komen. Hierop moet de baas adequaat reageren om deze acties de kop in te drukken op een 'hondse manier'. In de meeste gevallen wordt op puppy cursussen juist afgeraden om de pup te bestraffen op een 'hondse manier'. Lijfelijke straffen moeten zo veel mogelijk vermeden worden en in het nekvel pakken is reeds helemaal uit den boze. Hier beginnen reeds de eerste problemen bij het laten gelden van uw gezag; u mag het niet van de instructeur, u krijgt echter advies van iemand het wel te doen en u aarzelt bij de eerstvolgende keer dat uw hond gromt of zelfs bijt! Probleem gecreëerd!
Ander voorbeeld; een hond wordt tegenwoordig aangeschaft voor het plezier, niet meer voor het nut. Hij wordt een lid van het gezin, een kind soms en mag van veel lees meer over Agressieve honden en agressieve border collies!
