Epilepsie bij huisdieren
De meest voorkomende verschijningsvorm is de toeval, gekenmerkt door bewustzijnsverlies, omvallen, heftige spierkrampen, schuimbekken en mogelijk urineverlies. Tijdens de aanval is het dier niet aanspreekbaar. Een toeval duurt meestal enkele minuten. Na de aanval kan het dier een periode van enkele minuten tot een aantal uren een afwijkend, dikwijlsonzeker en angstig gedrag vertonen. Een dier heeft geen pijn gedurende de aanval. Toevallen kunnen ook in een mildere vorm voorkomen. Epilepsie komt bij allerlei diersoorten voor, maar wordt vooral bij honden gezien.
Wat is epilepsie?
Ieder dier wordt door zijn hersenen gestuurd. Zonder die aansturing kunnen ledematen niet bewegen en werken zintuigen niet, zoals horen, zien, voelen, ruiken zelfs de ademhaling zou stoppen. Hersenen bestaan uit miljarden zenuwcellen, die constant boodschappen aan elkaar doorgeven via elektrische stroompjes (impulsen) en chemische stoffen (neurotransmitters). Als dit systeem op de een of andere manier verstoord raakt, kan er een soort 'kortsluiting' ontstaan. Een aanval is dus een plotselinge kortsluiting of storing in de hersenen, waardoor het normale functioneren tijdelijk verstoord raakt. Een dier heeft pas epilepsie als de storingen regelmatig optreden. De plaats in de hersenen waar de storingen beginnen, hoe ze zich verspreiden en hoe snel deze uitbreiding verloopt, bepalen het patroon van een aanval.
Oorzaken van epilepsie
Een epileptische aanval is het gevolg van een plotselinge ontregeling van de hersenfunctie. Onderscheid wordt gemaakt in:
primaire epilepsie (= zonder aanwijsbare oorzaak)
Bij primaire epilepsie doet de eerste aanval zich meestal al voor tussen het eerste en derde levensjaar en herhalen de toevallen zich meestal met tussentijden van enkele weken tot enkele maanden. Bij primaire epilepsie zijn er, behalve de toevallen, geen andere klachten over het dier. Primaire epilepsie komt zelden voor bij dieren jonger dan acht maanden.
secundaire epilepsie (= met aanwijsbare oorzaak)
- Bij bepaalde ziekten kunnen aanvallen voorkomen die lijken op een epileptische aanval (o.a. bij nier- of leveraandoeningen).
- Al voor de geboorte kan een huisdier als gevolg van infecties (hersen)-problemen oplopen, die later tot epilepsie kunnen leiden
- Ook door zuurstofgebrek bij een moeilijke geboorte kunnen kleine beschadigingen in de hersenen optreden. Deze kun je meestal niet zien, maar soms betekent zo'n beschadiging toch wel een overgevoeligheid voor aanvallen, waardoor (vaak pas later) epilepsie kan optreden.
- Veel duidelijker hersenletsel wordt opgelopen na een zware hersenschudding of een hersenbeschadiging na een ongeval of na een hersenvliesontsteking; deze beschadigingen kunnen ook epilepsie veroorzaken.
- Bij oudere dieren kan door een herseninfarct (verstopping van een hersenbloedvat) of hersenbloeding problemen ontstaan, die (ook) tot epilepsie leiden.
- Een hersentumor kan eveneens epilepsie veroorzaken.
Erfelijkheid
Primaire epilepsie is een aangeboren en waarschijnlijk erfelijk gebrek. Het is dienovereenkomstig verstandig niet te fokken met dieren die hier aan leiden. Bij mensen is hier onderzoek naar gedaan, hieruit blijkt dat de kans, dat kinderen van iemand die epilepsie heeft ook epilepsie krijgen, nauwelijks groter is dan de kans die iedereen heeft om epilepsie te krijgen. Als beide ouders epilepsie hebben is die kans echter wel groter. Bij dieren is terughoudendheid op zijn plaats.
Diagnose
Voor de diagnose is het belangrijk om te weten of het om primaire of secundaire epilepsie gaat. Hiervoor dient u als eigenaar de volgende informatie te verzamelen. Het is belangrijk deze informatie zo nauwgezet als mogelijk te verstrekken. Leeftijd, frequentie van de aanvallen, hoe lang ze duren(ernst), of er andere klachten zijn. Informatie over nestgenoten, op welk deel van de dag krijgt het dier de aanval, is er een verband tussen inspanning of maaltijden. Is het dier bij bewustzijn. Dit kunt u testen door voorzichtig is een voetzooltje te knijpen. Bij een eventueel onderzoek zal het onderzoek erop gericht zijn om mogelijke oorzaken uit te sluiten. Tot op heden is geen onderzoek beschikbaar waardoor primaire epilepsie aantoonbaar is. Dit geldt ook voor een hersenscan (Ct scan of M.R.I.)
Behandeling
Epilepsie is niet echt te genezen, maar met medicijnen kunnen de aanvallen ongeveer altijd voldoende worden geremd. Als de tijd tussen twee toevallen lang is (4 weken of langer) en de toevallen mild van aard zijn, is behandeling niet nodig. Tijdens een toeval kan en hoeft er niets gedaan te worden. Zorg alleen dat het dier zichzelf niet kan verwonden en zorg ook dat u als eigenaar niet verwond raakt. Blijf met uw handen uit de buurt van de bek (ook geen medicijnen proberen te geven); door de krampachtige bewegingen zou een hond ongewild kunnen bijten. Hoe alarmerend het er ook uitziet, een dier zal niet acuut dood gaan tijdens een epileptische aanval. Als de toeval langer duurt dan ca. 5 a 10 minuten moet op dat moment de dierenarts gewaarschuwd worden om door middel van een injectie de aanval te onderbreken. De reguliere lees verder
