Vlooien, luizen en teken!
Ongedierte en de bestrijding ervan
Dieren kunnen door tal van oorzaken ziek worden. Naast oorzaken als bvb genetische aanleg en voedingsfouten zorgen parasieten voor veel problemen. Bii parasitisme fungeert een van alle twee als gastheer terwijl de ander als ongewenste gast optreedt. De parasiet krijgt zijn voedingsmiddelen via zijn gastheer. Parasieten, zijn er als duidelijk zichtbare beestjes en als nauwelijks waarneembare virussen.
Hier worden vooral de uitwendige parasieten als vlooien, luizen en teken worden behandeld. Inwendige parasieten, als wormen worden ook besproken. Vooral de vlo zorgt voor veel overlast en ergernis. Deze bloedzuigende en jeuk veroorzakende parasiet komt veel voor op honden, katten en knaagdieren en fungeert onder meer als tussen gastheer voor het overbrengen van lintwormen. Voldoende reden om de parasieten goed te bestrijden.
Vlooien
Vlooien zijn nog altijd de meest frequente huidparasieten bij honden, katten en knaagdieren. Ook bij diersoorten als konijn en fret worden ze gezien. Vlooien zijn beweeglijke bruinzwarte insecten die op hun gastheer springen om bloed te zuigen.
In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken wonen ze niet op de dieren maar in huis. Er zijn nog altijd mensen die denken dat vlooien alleen bij "minder schone huishoudens" voorkomen. Dat is niet waar; iedereen die honden, katten en konijnen heeft kan met vlooien te maken krijgen. Het is geen schande dat uw huisdier vlooien oploopt, het is wel een schande er niets aan te doen.
Wereldwijd zijn er ongeveer 1900 soorten vlooien. In Nederland hebben wij voornamelijk te maken met twee soorten vlooien: kattenvlooien (Ctenocefalides felis) en hondenvlooien (Ctenocefalides canis). De derde soort die voorkomt bij konijnen, namelijk Spilopsyllus cuniculi, oftewel konijnenvlo, komt in Nederland heel niet veel voor. In Nederland zijn wij voornamelijk besmet met de kattenvlo, ook honden hebben meestal hinder van kattenvlooien. De mensenvlo is uitgestorven en komt reeds lang niet meer voor. Vlooien hebben bloed nodig om eilies te kunnen leggen. Dit zuigen ze op bij de hond of de kat en daarna kunnen, na ongeveer 36 uur, de eerste eitjes reeds gelegd worden. Doet een vrouwtjesvlo dit gedurende drie weken, dan is simpel uit te rekenen hoeveel jonge vlooien er in no time in uw huis te vinden zijn. Afhankelijk van de temperatuur en de luchtvochtigheid komen de eitjes uit na 1 - 10 dagen. De larven die dan rondkruipen voeden zich met organisch materiaal wat ze tegenkomen. Tijdens dat kruipen vervellen de larven waarna de larf verandert in een pop. De pop is een heel ongevoelig stadium, als het gaat om bestrijden. Door trillingen komt de pop meestal na een paar dagen uit, maar als er geen beweging is dan kan het wel anderhalf jaar duren voordat een pop uitkomt. Dit verklaart dat een vlooienplaag dikwijls optreed vlak na een vakantie. Soms is een temperatuurstijging, als het lekker doorverwarmen van de CV tegen de kerst, genoeg om, de feestdagen met vele vlooien door te brengen. Als men de cyclus van de vlo kent, is het ook duidelijk waar de zwakke punten van de vlo zitten en hoe het meest effectief de bestrijding van vlooien plaats kan vinden. Het beste is om de larve en volwassen vlo aan te pakken. Het meest effectief is de aanpak van de bestrijding van vlooien in twee delen. Ten eerste dient de vlo zelf bestreden te worden, ten tweede dient de omgeving te worden behandeld. Ook is het belangrijk om te ontwormen, de vlo is namelijk de overbrenger van de lintworm.
De levenscyclus van de vlo
Om de vlo afdoende te bestrijden, is het essentieel om iets van de biologie van de vlo af te weten. Bij de ontwikkeling van de vlo zijn vier stadia te onderscheiden: ei, larve, pop en volwassen vlo.
Het ei-stadium
Vlooieneitjes zijn wit en ovaal. Ze zijn net met het blote oog te zien. De eitjes worden op het huisdier gelegd. Ze plakken een paar uur aan de haren en vallen hierna van het huisdier in de leefomgeving. De meeste eitjes bevinden zich dus niet op het huisdier, maar in zijn leefomgeving.
Er zijn twee factoren van invloed op de groei van de eitjes:
- de temperatuur
- de vochtigheid
De meest ideale omstandigheden voor de vlooieneitjes zijn een temperatuur van 20-25° C en een vochtigheidsgraad van 70%. In deze omstandigheden kunnen de eitjes binnen 48 uur ontwikkelen tot larven. Onder minder gunstige omstandigheden duurt dit 11 tot 12 dagen.
Het larve-stadium
De vlooienlarve (ongeveer 0,5 cm lang) lijkt op een vliegenmade, met harige uitsteeksels. De larve kan zich met deze uitsteeksels uitstekend vasthouden. Omdat de vlooienlarve lichtschuw is, verstopt ze zich op donkere plaatsen (bijvoorbeeld in naden en kieren en in de vloerbedekking. De larve voedt zich met organisch verteerbaar materiaal. Haar dieet bestaat voor het grootste deel uit de ontlasting (stoelgang) van de volwassen vlooien. Voor een goede ontwikkeling van de larve, is vooral het opgedroogde bloed in de ontlasting (stoelgang) van de volwassen vlo, essentieel. Larven zijn gevoeliger voor temperatuur en vochtigheid dan de eitjes. Als de vochtigheidsgraad lager dan 50° C is, gaan de larven dood. In droge warme zomers zijn er veel minder vlooien dan in regenachtige warme zomers. Het larve stadium duurt normaal 7 tot 15 dagen, maar in een minder gunstig omgevingsklimaat kan de ontwikkeling wel 7 maanden duren. In het larve stadium vervelt de larve 3 keer. Bij de laatste vervelling, hult de larve zich in een cocon. Zo begint het popstadium.
Het popstadium
De cocon beschermt de pop tegen invloeden van buitenaf en vormt een barrière tegen insecticiden. In de cocon ontwikkelt de pop zich, onder gunstige omstandigheden, in 5-7 dagen tot volwassen vlo. In minder gunstige omstandigheden kan de pop ongeveer een jaar overleven. Het uitkomen van de pop wordt gestimuleerd door de lichaamswarmte van een gastheer en de trillingen, die ontstaan als de gastheer langs loopt. Als de gastheer niet present is, komt de pop niet uit.
De volwassen vlo
De volwassen vlo is afgeplat. De poten zijn perfect ontwikkeld om te springen. 24 tot 48 uur nadat de pop uit de cocon is gekomen, voedt ze zich reeds met het bloed van de gastheer. Volwassen vlooien brengen ongeveer hun volledige leven op de gastheer door. Ze voeden zich meerdere keren per dag met bloed. Pas nadat een vrouwtje bloed heeft gezogen, kan ze eitjes lees meer over Vlooien, luizen en teken!
