Hoe werkt een aquariumfilter?
Een aquariumfilter werkt volgens hetzelfde principe als de zelfreiniging van natuurlijk water. Na een inlooptijd geraakt het vulmateriaal van de filter gedekt met een laag bacteriën en eencelligen, die het ontgiftingswerk voor hun rekening nemen. Welk vulmateriaal wij daarbij gebruiken, speelt geen rol: kunststofwatten, schuimmateriaal en kiezel worden door de bacteriën op dezelfde manier gekoloniseerd als kleibuisjes of bioballen. Elke filter werkt dus na verloop van (korte) tijd biologisch, ongeacht de fabrikant of de opbouw (met als enige uitzondering de Diatomic-filter. Om hun werk te kunnen doen hebben de bacteriën zuurstof nodig, die ze uit het voorbijstromende water putten. Hoe groter de organische belasting van een aquarium (hogere visbezetting, te veel voeder), des te sterker vermenigvuldigen de bacteriën zich en des te hoger ligt hun zuurstofverbruik. Aquaria met veel of grote en woelende vissen moeten daarom met een krachtiger filter uitgerust worden dan een plantenaquarium met een matige bezetting.Belangrijk: De opvatting dat het water slechts traag door een biologische filter mag stromen om de bacteriën tijd te geven voor de omzetting, is niet alleen verkeerd maar ook gevaarlijk. De bacteriën krijgen dan immers te niet veel zuurstof (O2) en er kunnen giftige tussenproducten ontstaan. De filter doet echter meer dan het verwerken van schadelijke afvalstoffen: in de filter worden ook voedingsstoffen voor planten geoxideerd of uitgevlokt en vastgehouden. Naast ijzer, mangaan, molybdeen en andere gaat ook ammonium als belangrijke voedingsstof voor planten verloren, want de bacteriën zetten het om in nitraat. De bruine molm die zich na enige tijd op het filtermateriaal ophoopt, bestaat niet alleen uit zwevende deeltjes die uit het water werden gefilterd, maar is ook een verzameling van onoplosbaar geworden plantenvoedingsstoffen die door de oxidatiekracht van de filter uitgevlokt zijn.
