Welk bodemmateriaal in je aquarium?
Taak en opbouw van de bodem
Als men de humus in de bodem onderzoekt, treft men daarin tal van eencelligen (ciliata, Rotatoria, Rhizopoda, Clitellata) en bacteriën. Net als de micro-organismen op het land zetten ze organisch afval voedingsmiddelen resten, plantendelen, uitwerpselen enz. - om in ongiftige en gedeeltelijk zelfs vruchtbare mineralisatieproducten. In de diepere laag van de bodem worden die dan klaargemaakt voor de planten. Doorslaggevend is dat in de bodem zelf een zuurstofarm milieu heerst, omdat de plantenvoedingsstoffen anders, als overal waar zuurstof aanwezig is, oxideren en neerslaan. Omdat het bodem materiaal bovendien in voortdurende, zij het langzame wisselwerking staat met het aquariumwater, kunnen de in de bodem verwerkte voedingstoffen door de planten zowel via de wortels als via de bladeren opgenomen worden.Het bodemsubstraat
Of de belangrijke zuurstofarme zones in de bodem kunnen ontstaan, hangt zowel van de hoogte van de bodem laag als van het gebruikte substraat af. Het is gemakkelijk te begrijpen dat een dunne bodem laag geen zuurstofarm milieu kan opbouwen, omdat ze onder te sterke invloed van het zuurstofhoudende water staat. Ook tussen te grof grind kan te veel zuurstof (O2) in de bodem dringen. Daarom verdient het aanbeveling het bodemmateriaal vooraan 4 à 6 cm dik aan te brengen en aan de rand en achteraan 8 à 10 cm dik (terrasvorming). Bij de keuze van het substraat geeft men bovendien de voorkeur aan een fijnheid van 1 à 3 mm. Men hoeft niet te ,vrezen dat een te dikke laag het bodemmateriaal rot of zwart doet worden. Het is gebleken dat aquariumplanten zuurstof iet alleen via hun bladeren aan het water afgeven, maar via de wortels ook aan de bodem en op die manier verrotting verhinderen. Alleen wanneer het plantenbestand te klein is of niet goed gedijt, bestaat er gevaar voor vorming van giftige rottingsgassen in de bodem, Rottend bodemmateriaal is dus altijd alleen het gevolg en niet de oorzaak van slechte plantengroei.Substraatkeuze
Zorg er bij het kiezen van een bodemsubstraat zeker voor dat het kalkvrij is, want anders vallen de waterhardheid en de pH-waarde niet meer te regelen. In twijfelgevallen laat u wat verdund zoutzuur (uit de apotheek) of azijnconcentraat op een staal van het uitgezochte materiaal druppelen. Als het gaat schuimen, bevat het materiaal kalk en is het dus niet geschikt voor uw aquarium. De kleur van de bodem moet overeenkomstig de natuurlijke biotoop van vissen en planten donker zijn. Een licht bodemmateriaal weerkaatst invallend licht en leidt tot onbehagen en schichtigheid van de vissen. Of de lichtweerkaatsing op de onderkant van de bladeren bij veel planten groeistoornissen oproept, is nog geen uitgemaakte zaak, maar wordt op zijn minst vermoed voor schaduwplanten. Zand of licht grind mogen niet gebruikt worden.Belangrijk: Als men grondelende vissoorten houdt, als meervallen, modderkruipers en tal van baarssoorten, dan mag het bodemsubstraat niet scherp, kantig of ruw zijn.
