Alles over wormen bij je huisdieren!
Waarom ontwormen?
Een infectie met wormen schaadt de gezondheid van uw huisdier. Bovendien kan een worminfectie ook de mens besmetten. Daarom is preventieve ontworming even belangrijk als de jaarlijkse enting of de ontvlooiing! Elke teef of poes is in haar leven wel eens in aanraking geweest met spoelwormen. En ook al wordt ze een aantal keer per jaar goed ontwormd, heeft ze TOCH nog larven in haar lichaam! Dit zijn de zogenaamde 'rustende' larven waar de teef of de poes zelf geen hinder van heeft. Deze rustende larven worden echter weer actief zodra de teef of poes drachtig is (via hormoonveranderingen) en besmetten zo de pups en de kittens al in de baarmoeder! Daarnaast kunnen zowel pups als kittens na de geboorte via de moedermelk met larven worden besmet. Er wordt daarom ook aangenomen dat ALLE pups met een spoelworminfectie geboren worden en de meeste kittens deze na de geboorte oplopen. Uitlaatstroken zijn een ideale infectiebron voor wormen! U hond komt daar in kontakt met uitwerpselen van andere honden en kan zo besmet raken.
Soorten wormen
Bij honden en katten komen in Nederland 2 verschillende typen wormen voor : de rondwormen en de lintwormen. Als u met u uw huisdier meeneemt op vakantie, moet u ook rekening houden met de mogelijke infectie met hartwormen.
1 . Rondwormen
De rondworm heeft zijn naam te danken aan zijn ronde vorm. Er bestaan zowel mannelijke als vrouwelijke rondwormen. Enkel de vrouwelijke rondwormen kunnen eitjes leggen. De rondwormen kunnen verdeeld worden in 3 families :
- De spoelwormen (Nematoden)
Spoelworm bij de kat (toxocara)
Spoelwormen zijn de meest voorkomende wormen bij honden en katten. Ze zijn gemakkelijk te herkennen aan de "spaghetti-achtige" vorm. Kattenspoelwormen zijn ongeveer 5 tot 10 cm lang en bij de hond zijn spoelwormen ongeveer 10 tot 20 cm lang. (De hondenspoelworm is de grootste spoelworm in de hond)
De volwassen wormen leven in de darm van de hond tussen het voedsel. Het enige wat ze doen is voedingsmiddelen opnemen en zich voortplanten: het vrouwtje produceert wel 200.000 eitjes per dag! Een volwassen hondenspoelworm leeft naar schatting ongeveer een jaar in de hondendarm. In die tijd kan een vrouwtje dus ongeveer 70 miljoen eitjes produceren!
De besmette hond kan andere honden besmetten: de vrouwtjeswormen leggen eitjes die met hondenpoep mee naar buiten komen. In elk eitje ontwikkelt zich een larve. Onder gunstige omstandigheden (zomer) duurt dit ongeveer 14 dagen, in de winter soms maanden. Vanaf dat moment kan het eitje met larve een nieuwe hond besmetten. Soms gebeurt dat vrij snel, maar het kan zijn dat een eitje jarenlang "op de loer ligt" voor een nieuwe hond. Dus liggen er honderden miljoenen eitjes verspreid over stoepen, velden enz. op hun mogelijkheid te wachten. Die eitjes zijn kleiner dan1/10mm en dus met het blote oog niet te zien. Ze zijn kleverig en blijven gemakkelijk aan de poten of vacht van een (andere) hond of mens zitten. Als een hond of een kat zo'n eitje oplikt en inslikt, raakt hij besmet.
Omdat de eitjes ook aan uw schoenen kunnen vastplakken, is het belangrijk om uw huisdier regelmatig te ontwormen, ook als hij nooit buiten komt!
Vanuit de maag en de dunne darm komen de larven in het bloed terecht. Het bloed vervoert ze eerst naar de lever en daarna naar de longen. Vanuit de longen kunnen de larven, bvb door hoesten, weer in de bek komen, waarna ze weer worden ingeslikt en nog een keer in de maag komen. Bij deze tweede reis door de maag zijn ze al verder ontwikkeld, en als ze weer in de dunne darm zijn groeien ze uit tot volwassen wormen die eitjes gaan leggen. Dit alles duurt 4-5 weken. Bij volwassen honden verplaatsen de larven zich, deels op eigen kracht, door het lichaam. Ze kunnen uiteindelijk in verschillende organen terechtkomen, ingekapseld worden en daar nog jarenlang voortleven. In principe komen deze ingekapselde larven niet meer vrij en uiteindelijk gaan ze dood. Alleen als ze in een teef zitten en deze wordt loops of drachtig kunnen de wormlarven door hormonale aanpassingen in de hond toch weer in het bloed komen en van daaruit in de baarmoeder of de moedermelk. Zo kunnen pups besmet worden met larven die alleen nog maar hoeven uit te groeien tot volwassen spoelwormen. Er wordt aangenomen dat ALLE pups met een spoelworminfectie geboren worden en de meeste kittens deze na de geboorte oplopen. - De haakwormen
Haakwormen zijn een tiental keer kleiner dan spoelwormen (5 tot 18mm lang). Deze wormen dringen door de huid van uw huisdier naar binnen om via de bloedsomloop de darm te bereiken en er in enkele weken op te groeien tot een volwassen haakworm. Honden en katten kunnen ook besmet worden met haakwormen via de moedermelk of door het eten van gras of aarde die besmet is met uitwerpselen van besmette dieren. Haakwormen voeden zich met darmcellen en bloed, en veroorzaken zo ernstige schade. - De zweepwormen
Zweepwormen komen alleen voor bij de hond. De lengte varieert van 4 tot ongeveer 8 cm. De hond besmet zich door het oplikken van rijpe wormeieren in uitwerpselen van besmette honden of vossen. Ze nestelen zich in de wand van de dikke darm en veroorzaken waterige diarree met soms wat bloed bij. Deze wormbesmetting komt niet dikwijlsvoor.
2. lintwormen (Cestoden)
Lintwormen leven in de darm van honden en katten. Ze kunnen enkele millimeters tot enkele meters lang worden. Ze bestaan uit een kop, een hals en een groot aantal schakels (proglottiden) die gevuld zijn met tientallen lintwormeitjes. Lintwormen zijn herkenbaar aan de "rijstkorrelachtige"strukturen die aan de anus (aars) van uw huisdier kunnen vastplakken.
Lintwormschakels (proglottiden)
De lintwormschakels zijn te vinden in de uitwerpselen of op de vacht van uw huisdier. Deze schakels, die gevuld zijn met honderden eitjes, worden opgenomen door een ander dier (een "tussengastheer"), waarin de eitjes zich ontwikkelen tot lintwormlarven. Voorbeelden van tussengastheren bij de kat zijn vlooien en muizen, bij de hond zijn het bvb vlooien en konijnen. De vlo speelt een belangrijke rol als tussengastheer: De eitjes van de lintworm plakken vast aan de anus (aars) van uw hond of kat. Die eitjes worden opgegeten door vlooien. Een pup of kitten besmet zichzelf door het oplikken van besmette vlooien.
HET IS DUS OOK HEEL BELANGRIJK OM UW HUISDIER GOED TE ONTVLOOIEN !
3. Hartwormen
Hartworm is een ziekte die wordt veroorzaakt door een zogenaamde rondworm (Dirofilaria immitis) waarvan de larven een trektocht maken via de bloedbaan, met als eindstation het hart en/of de longslagaders. Hartworm wordt overgebracht via muskieten die met de larven van deze parasiet zijn besmet. Gelukkig komt hartworm in Nederland nog niet voor, maar het vormt wel een toenemend probleem in veel bekende vakantielanden! Stronghold (selamectine) pipetjes zijn werkzaam tegen de hartworminfectie.
Symptomen
Wormen verlagen de conditie van uw huisdier. Een milde tot matige worminfestatie beperkt zich meestal tot één of meerdere van volgende klachten:
- Diarree (soms met bloed,slijm of wormen bij)
- Braken (soms met wormen bij)
- Opgezet buikje
- Zwakte
- Bloedarmoede
- Vermagering en soms tevens veel eten
- Groei achterstand
- Doffe vacht
- Met achterste op de grond wrijven (sleetje rijden)
- "Rijstkorrels" (= stukjes lintworm) aan anus (aars) of "spaghetti-slierten" (= spoelwormen) in de ontlasting (stoelgang)
Wanneer diarree en overgeven lang aanhoudt bestaat er gevaar voor uitdroging en lees verder
